18 juni 2026

Eindrapportage Actieagenda Ruimtelijk Ontwerp (ARO): ‘Curatorschap Delen en Doen’

Leestijd: 3 minuten

Namens de Actieagenda Ruimtelijk Ontwerp zijn Indira van ’t Klooster en Barbara Luns afgelopen jaar curatoren ‘delen en doen’ geweest. Ze zijn aan de slag gegaan met de vraag: hoe kan ontwerpend onderzoek voor de aanpak van de grote, samenhangende opgaven op lokaal en regionaal schaalniveau worden ingezet binnen een bredere maatschappelijke dialoog? Daarbij hebben zij gezocht naar handvatten om draagvlak te creëren voor ontwerpend onderzoek. De resultaten zijn gepubliceerd in de Eindrapportage Curatorschap Delen en Doen.

Voor de uitwerking van deze vragen werkten zij nauw samen met de Stichting Coördinatie Lokale Architectuurinitiatieven (CoLA), waar ze beide ook zitting hebben in het bestuur. In deze publicatie doen ze verslag van de opzet, resultaten en inzichten binnen het curatorschap ‘delen en doen’.

De Actieagenda Ruimtelijk Ontwerp (ARO) is een gezamenlijk programma van de ministeries van OCW en VRO gericht op het versterken van de inzet van ruimtelijk ontwerp – en ontwerpend onderzoek in het bijzonder – bij de aanpak van de grote, samenhangende, ruimtelijke opgaven. Het doel van ARO is om de voorwaarden voor die inzet te verbeteren, de kennis erover te verspreiden en de ervaring ermee te vergroten, zodat men op zoveel mogelijk plekken (zelf) aan de slag kan met deze aanpak.

In de Actieagenda beschrijft de Rijksoverheid onder andere hoe ze ruimtelijk ontwerp stimuleert om bij te kunnen dragen aan de grote ruimtelijke en maatschappelijke transities van deze tijd. De ministeries van VRO en OCW willen beter in kaart brengen hoe het ontwerpend onderzoek waartoe zij opdracht geven en/of die zij financieren, bijdraagt aan kennisontwikkeling en draagvlakvergroting voor die ruimtelijke uitdagingen. De uitwerking is ondergebracht bij twee curatorenteams, ‘bundelen en duiden’ en ‘delen en doen’. Daarnaast kreeg Platform Ontwerp NL een subsidie om onderzoeken te analyseren, die tot stand kwamen op eigen initiatief van ontwerpers of door lokale, culturele en/of maatschappelijke opdrachtgevers.

Jolijn Valk en Els Vervloesem zijn aangesteld als curatoren ‘bundelen en duiden’. Zij richten zich op het analyseren van de (resultaten van) reeds uitgevoerde ontwerpend onderzoeken – in opdracht van of ondersteund door het Rijk – van de afgelopen 4 jaar, en op het concreet vertalen van die onderzoeken naar deel- en bruikbare kennis (als methode en als werkwijze). De resultaten van deze andere onderzoekslijnen verschijnen in separate publicaties die worden gepresenteerd op 30 juni tijdens de Dag van de Ontwerpkracht.

Tijdlijn ruimtelijke sturing

Onderdeel van de eindrapportage zijn een tijdlijn en diagrammen, waarmee het Architectuur Instituut Rotterdam (AIR) en Dérive, in het kader van de Actieagenda Ruimtelijk Ontwerp, inzicht proberen te geven in de huidige uitvoeringspraktijk. Bekijk hier de hele tijdlijn.